Social Hub 3.0Tech / Web / Politics / Society / Entertainment

Τον τελευταίο καιρό παρακολουθώ με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την προσπάθεια για δημόσια διαβούλευση που πραγματοποιείται online στο OpenGov.gr αναφορικά με την ελληνική ιθαγένεια και τη φορολογική νομοθεσία. Είναι ίσως η πρώτη φορά που η κυβέρνηση ανοίγει το διάλογο με την κοινωνία για τα θέματα που την αφορούν στη βάση της: την οικονομία και την ταυτότητα της. Συγκρίνοντας τα προηγούμενα μοντέλα διακυβέρνησης της χώρας μας, η κίνηση αυτή αποτελεί σαφέστατα ένα φιλόδοξο σχέδιο. Όπως, όμως κάθε σχέδιο, έχει και αυτό τα αδύναμα στοιχεία του.

Θεωρώ ότι είναι πρωτόγνωρο για τον μέσο Έλληνα να έχει σε τέτοιο βαθμό άμεση πρόσβαση στους δημόσιους διαλόγους . Ίσως για πρώτη φορά, και μετά τη διάδοση του καταγγελτικού blogging, η πολιτική άποψη ξεφεύγει από τα στεγανά των ιδιωτικών συζητήσεων και των καφενείων. Ωστόσο δεν μπορώ ακόμα να εντάξω αυτήν την κίνηση σε ένα πλάνο ηλεκτρονικής διακυβέρνησης. Περισσότερο μου θυμίζει πείραμα για τη δημοκρατία και  την ανίχνευση των δημόσιων απόψεων για τα ζητήματα αυτά. Με άλλα λόγια, το OpenGov.gr μπορεί να χρησιμεύει ως πυξίδα της κοινής γνώμης.

Από εκεί και πέρα, θεωρώ λάθος η προσπάθεια αυτή να συνδέεται αποκλειστικά με την ηλεκτρονική διακυβέρνηση. Ιστορικά, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν προϋποθέτει το δημοκρατικό πολίτευμα, διότι αποτελεί εργαλείο διαχείρισης μεταξύ των κρατικών/κυβερνητικών υπηρεσιών και αρχών και των σχέσεων μεταξύ κράτους και πολιτών. Αλήθεια, τι εμποδίζει ένα αυταρχικό καθεστώς από την υιοθέτηση των νέων εργαλείων διακυβέρνησης για την εξυπηρέτηση των αναγκών του; Σαφέστατα μπορεί ο διάλογος μεταξύ πολιτών και κράτους να πλήττεται, αυτό όμως δεν αποκλείει την ψηφιοποίηση της σχέσης τους σε θέματα παροχής υπηρεσιών και οργάνωσης. Με άλλα λόγια, η ηλεκτρονική διακυβέρνηση μπορεί να υπάρξει υπό όρους, όσο και αν οι ορισμοί της αναφέρονται ρητά στην ελεύθερη έκφραση της γνώμης των πολιτών και της συμμετοχής τους στα κοινά. [ Η συμβουλευτική εταιρία Gartner Group έχει δημοσιεύσει έναν από τους πλέον διαδεδομένους ορισμούς της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, την οποία ορίζει ως the continuous optimization of service delivery, constituency participation, and governance by transforming internal and external relationships through technology, the Internet and new media.]

Όπως καταλαβαίνετε, οι ισορροπίες είναι πολύ λεπτές, ιδιαίτερα από τη στιγμή που η χρήση των νέων τηλεπικοινωνιακών τεχνολογιών και του διαδικτύου είναι συνυφασμένη με τον εκδημοκρατισμό της πληροφορίας, τουλάχιστον στο δυτικό, ανεπτυγμένο κόσμο. Θεωρώ ότι το OpenGov.gr διαθέτει τη σωστή πρόθεση, όμως από το αποτέλεσμα θα κριθεί εάν αυτή η κίνηση αποτελεί ακόμα μια δημοκρατική ψευδαίσθηση ή μια ουσιαστική πραγμάτωση της συμμετοχής των πολιτών στα κοινά και της βελτίωσης του κρατικού μηχανισμού. Ίσως ακόμα να είναι νωρίς για κριτικές, αλλά βρισκόμαστε σε μια εποχή όπου ο χρόνος αποτελεί πολύτιμο αγαθό και τα περιθώρια λάθους έχουν στενέψει τραγικά. Ίσως η συζήτηση αυτή τη στιγμή να πρέπει να μεταφερθεί σε ένα άλλο επίπεδο: τι επιθυμούμε ως πολίτες για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση στη χώρα μας; Μας αρκεί η δημοσίευση δεδομένων και η συμμετοχή σε χώρους σχολιασμών;